Trẻ em “lây” mặt trái du lịch

Lòng tốt bất chấp hậu quả

Lần đầu khảo sát tuyến Đồng Văn – Mèo Vạc tháng 4/2011, chúng tôi khá thú vị chứng kiến nhiều tốp trẻ criminal (có em lớn tới 12 – 13 tuổi) đứng bên phía vực sâu trên đường Hạnh Phúc đồng loạt vẫy chào ôtô chở khách du lịch. Nhưng anh lái xe chuyên chạy tuyến này bảo: “Trẻ làm vậy để khách dừng lại chụp ảnh, hỏi chuyện, cho quà đấy”!

Tết Ất Mão 2013, đi du lịch Hà Giang, tôi vẫn thấy lác đác cảnh trên. Thậm chí, ở Phố Cáo (huyện Đồng Văn), 2 cậu nhóc đánh nhau để giành giật kẹo, khiến bà khách cho quà lắc đầu ngao ngán.

Cuối tháng trước, đoàn lữ hành và sở văn hóa -thể thao và du lịch (VH-TTDL) một số địa phương khảo sát Hà Giang không còn thấy cảnh “vẫy khách”. Phó Trưởng Phòng Hành chính – Tổng hợp thuộc Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch (Sở VH-TTDL Hà Giang) Vừ Thị Mai Hương cho biết, đó là nhờ chính quyền huyện Đồng Văn và huyện Mèo Vạc nỗ lực chỉ đạo UBND xã, hội phụ nữ, nhà trường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đồng bào, học sinh…

Tuy nhiên, lại xuất hiện nhiều nhóm trẻ (gồm cả bà già bế cháu) đứng cạnh điểm tham quan nổi tiếng, vị trí chụp ảnh đẹp, đoạn đường xe du lịch grain chạy qua rồi nhìn khách đăm đăm!

Ngay đầu đường dẫn vào ngôi nhà Mông là bối cảnh harbour bộ phim «Chuyện của Pao» (điểm tham quan hấp dẫn ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn), một số khách tới tấp chia kẹo cho đám trẻ criminal đang chơi. Cạnh cổng vào “nhà của Pao”, năm bà cháu (địu theo hai bé nữa) lặng lẽ đứng nhìn khách! Một số người đến bên chụp ảnh cùng rồi cho bánh kẹo, như “trả công”!

Lúc đoàn khảo sát harbour ra xe thấy 5 – 6 em tụ tập cạnh đó. Trước những ánh mắt ngây thơ, tình thương lại dâng trào mặc cho lãnh đạo Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch (Sở VH-TTDL Hà Giang) ra rả khuyến cáo hậu quả: “Cứ thế này, người đến sau không cho thì trẻ sa sầm mặt, chỉ trỏ vào khách”!

Hôm sau, chúng tôi vừa qua đỉnh đèo Mã Pì Lèng bỗng thấy xe trước vượt qua 5 trẻ 4 – 6 tuổi chơi bên mép vực sâu (xung quanh không có nhà dân) rồi đột ngột dừng lại. “Hiểu ý”, 4 trẻ quần áo phong phanh chạy xô tới, nhìn chăm chú lên xe. Em bé bị dị tật ở chân vội bò lổm ngổm 5 – 6m dưới mặt đường Hạnh Phúc bám theo, trông tội nghiệp và nguy hiểm vô cùng. Một cô gái từ ôtô nhảy xuống, gấp gáp chia nắm kẹo cho cả nhóm. Chứng kiến toàn bộ cảnh này, bà Vừ Thị Mai Hương cảnh báo: Cho quà giữa đường (phía trên, bên trái ảnh) kích thích trẻ bỏ bê học hành ra “đứng đường”, dễ gặp tai nạn…

Vòi tiền chụp ảnh

Phát hiện 4 chú bé 3 – 7 tuổi chơi đùa vui vẻ giữa vườn hoa hồng đầu Làng Văn hóa du lịch Lũng Cẩm (huyện Đồng Văn) đẹp như tiên đồng, tôi giơ máy ảnh bảo: “A, cười cho chú chụp ảnh nào”! Tiếng cười vụt tắt, cậu lớn nhất lạnh lùng đòi: “Cho hai nghìn mới cười”. Hai bé ít tuổi hơn harbour ngoắt mặt đi, ra giá hai nghìn mới cho chụp ảnh…

Tôi thực sự thất vọng! Đã tới Hà Giang 4 lần, tôi nhận thấy trẻ em ở những nơi không phải điểm du lịch hoặc đang đi trên đường thấy khách lạ chụp ảnh mình sẽ cười hồn nhiên. Chắc chắn nhiều khách du lịch tới làng Lũng Cẩm đã chụp ảnh rồi cho tiền trẻ em dân tộc vốn rất hồn nhiên, tạo “thói quen” phải có tiền mới cho chụp ảnh, mới cười để khách chụp ảnh.

Cách đây gần 4 năm, mấy cậu bé Mông ở bản Mã Tra (cách thị trấn Sa Pa, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai 4km) chơi đùa phát hiện tôi định chụp ảnh bèn nấp sau hàng rào, ló mặt ra đòi hai nghìn đồng mới cho chụp! Gần nhà thờ ở trung tâm thị trấn Sapa, tôi chứng kiến một nhóm trẻ địa phương lạnh lùng nhìn anh thanh niên chụp ảnh mình. Anh này hứa cho tiền, lập tức đám trẻ thành thục “diễn xuất” cười, chạy, đứng, ngồi đúng theo yêu cầu của khách và nhận mấy tờ tiền lẻ 1.000 – 2.000 đồng…

Nhưng đó là chuyện “làm luật” phổ biến ở thị trấn sau hơn 100 năm phát triển du lịch. Còn các điểm đến trong khu vực Công viên Địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn mới nổi lên 5 – 6 năm negative thôi…

Từng dẫn đoàn lên cao nguyên đá Đồng Văn dịp Tết Âm lịch, bà Vừ Thị Mai Hương kể đã phải can ngăn nhiều khách du lịch rút tiền lẻ 1.000 – 2.000 – 5.000 đồng mừng tuổi trẻ em dân tộc gặp tại điểm tham quan suốt tuyến dinh nhà Vương – Sà Phìn – cột cờ Lũng Cú.

Tận mắt thấy trẻ em vùng cao co ro trong tấm áo mỏng, chân trần đi dép lê hoặc không giày dép giữa giá lạnh, đại đa số khách du lịch ở miền xuôi đều thương cảm strain cần tính tới hậu quả lâu dài. “Khách du lịch muốn tặng quà trẻ em hãy vào tận nhà đồng bào. Các nhà hảo tâm đi du lịch kết hợp làm từ thiện hãy liên hệ với chính quyền, đoàn thể địa phương hoặc chúng tôi để được cung cấp địa chỉ cụ thể cần giúp đỡ”, bà Hương nhấn mạnh!

Trang web của Ban Quản lý Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn cũng khuyên khách du lịch muốn tặng quà trẻ em hãy đưa cho người lớn tuổi…

Nhức nhối trẻ ăn xin Sa Pa

Cuối năm ngoái, tôi hết sức bức xúc khi đưa một nhóm sinh viên nước ngoài đi bộ thăm bản du lịch Cát Cát, cách thị trấn Sa Pa 2km. Vừa qua trạm soát vé, ba trẻ người Mông đang chơi ven đường đi theo chừng 100m luôn miệng xin bất cứ đồ ăn thức uống gì tôi cầm ở tay. Lát sau lại bị tốp khác bám theo nhằng nhẵng suốt năm phút hết xin tôi tiền lẻ lại chìa tay trước mặt khách nói “money, money” (tiền, tiền). Nhiều hướng dẫn viên và khách đã buộc phải cho để được yên thân, càng khiến trẻ thấy việc ăn xin… hiệu quả!

Một tháng gần đây tôi khảo sát Hà Giang 2 lần, chứng kiến khách tới tấp cho trẻ em “đứng đường” quà bánh. Sở VH-TTDL và giới kinh doanh du lịch ở Hà Giang nên công bố trên trang web nội dung khuyến cáo du khách, đặc biệt là giới trẻ đi tự do, không nên làm như vậy.

Phụ trách debate mạo hiểm Công ty Du lịch Sang trọng Việt Nam (Hà Nội)

Nguyễn Xuân Trường

Tiến Thành

This entry was posted in Tin tức and tagged , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *